Στην ελληνική έννομη τάξη η υποχρέωση πίστης του μετόχου αναγνωριζόταν μέχρι σήμερα κυρίως από τη θεωρία και μόνο μεμονωμένα από τη νομολογία. Το δεδομένο αυτό άλλαξε η απόφαση υπ' αρ. 432/2016 του Αρείου Πάγου, η οποία αναγνώρισε την υποχρέωση πίστης του μετόχου της μειοψηφίας έναντι της εταιρίας και του πλειοψηφούντος μετόχου. Στην παρούσα μελέτη μελετάται και αποτιμάται κριτικά ο τρόπος με τον οποίο εισέρχεται στην απόφαση αυτή η προβληματική της υποχρέωσης πίστης του μετόχου και παρουσιάζονται οι διάφοροι τρόποι δογματικής θεμελίωσης της υποχρέωσης πίστης, το περιεχόμενό της και οι συνέπειες της παραβίασής της.
Απορρίπτεται ως νόμω αβάσιμο το αίτημα του κατηγορουμένου για μη υποβολή δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης κατ’ εξακολούθησιν περί κηρύξεως της ακυρότητας της προδικασίας λόγω παραβίασης των υπερασπιστικών του δικαιωμάτων κατά την εξέτασή του ως υπόπτου στην προκαταρκτική εξέταση, διότι στο στάδιο αυτό δεν προβλέπεται η πλήρης και σαφής ενημέρωση του υπόπτου σχετικά με την πράξη που του αποδίδεται. Γίνεται δεκτό το αίτημα του κατηγορουμένου περί κηρύξεως της ακυρότητας της άσκησης ποινικής δίωξης από τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, αφού η ποινική δίωξη για τα υπόχρεα προς υποβολή δηλώσεως περιουσιακής κατάστασης πρόσωπα ασκείται κατ’ άρ. 10 παρ. 1 του Ν. 3213/2003 από τον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών.
Αντικείμενο κληρονομικής διαδοχής αποτελεί και η επιχείρηση, ως οργανωμένη οικονομική ενότητα δικαιωμάτων, υποχρεώσεων και πραγματικών καταστάσεων. Η επιχείρηση είναι επίσης δεκτική σύστασης επικαρπίας.
Ως νέος λόγος άρσεως του καταλογισμού καθιερώνεται με τη διάταξη του άρθρου 33 στον νέο ΠΚ η καλουμένη αδυναμία αποφυγής του αδίκου. Πρόκειται για τη γνωστή στη θεωρία περίπτωση του «τραγικού διλήμματος», άλλως «της συγκρούσεως καθηκόντων», η οποία ρυθμίζεται πλέον ρητώς στον χώρο του θετικού δικαίου. Το δογματικό πρόβλημα εν προκειμένω συνέχεται με τις προϋποθέσεις αποκλεισμού του καταλογισμού του δράστη, λόγω της αδυναμίας συμμορφώσεώς του προς τις επιταγές του θετικού δικαίου.
Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί η εγγύτερη διερεύνηση τριών γενικών παραδοχών σχετικά με την αιτιώδη συνάφεια στο δίκαιο των αδικοπραξιών που γίνονται ευρέως δεκτές από την επιστήμη. Πρόκειται για τoν ανεξάρτητο χαρακτήρα της εξέτασης της προϋπόθεσης της αιτιώδους συνάφειας, τη σαφή διάκριση μεταξύ φυσικής και νομικής αιτιότητας και τον συσχετισμό μεταξύ του αριθμού των προϋποθέσεων του βασικού κανόνα στον οποίο θεμελιώνεται η αδικοπρακτική ευθύνη σε ορισμένη έννομη τάξη και της προσέγγισης που υιοθετείται σε αυτήν ως προς την αιτιώδη συνάφεια.
Ορθώς και αιτιολογημένως καταδικάσθηκε για το έγκλημα της συμμορίας κατ’ επιτρεπτή μεταβολή της κατηγορίας από εγκληματική οργάνωση, καθώς και για διακεκριμένη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών κατ’ εξακολούθησιν και από κοινού με τους λοιπούς συγκατηγορουμένους του ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος, ο οποίος υποστηρίζει αβασίμως ότι ο εισαγγελεύς δεν υπέβαλε πρόταση επί του ισχυρισμού του για την μεταβολή της κατηγορίας από εγκληματική οργάνωση σε συμμορία.
Παράλειψη μεριδούχου κατά την έννοια του άρθρου 1786 ΑΚ συντρέχει και στην περίπτωση που ο διαθέτης γνώριζε μεν την ύπαρξη του αναγκαίου κληρονόμου ως φυσικού προσώπου, αγνοούσε όμως την ιδιότητά του ως μεριδούχου λόγω πλάνης ως προς το δίκαιο.