13 Ιανουαρίου 2020
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Μπιτζιλέκης Νικόλαος

Η κατανομή του ρυθμιστικού πεδίου μεταξύ ποινικού νομοθέτη και δικαστή

(Με αφορμή τον νέο Ποινικό Κώδικα)

Η αναζήτηση του λόγου θέσπισης τριών νέων ρυθμίσεων από τον χώρο της γενικής θεωρίας του εγκλήματος (συμμετοχή, μη γνήσια παράλειψη, άρση ενοχής) αποτέλεσε αφορμή να τεθεί το γενικότερο ερώτημα κατανομής του ρυθμιστικού πεδίου μεταξύ ποινικού νομοθέτη και δικαστή. Δύο βασικά κριτήρια χαρακτηρίζουν αυτή τη σχέση, η αρχή της νομιμότητας και η αρχή της αναλογικότητας. Όσον αφορά την πρώτη, η ασφάλεια δικαίου απαιτεί μια σαφή κανονιστική εικόνα για τις περιπτώσεις που ο δικαστής είναι αναγκασμένος να προσδιορίσει έννοιες, οι οποίες σε γενικό και αφηρημένο επίπεδο έχουν εξαντλήσει την αναλυτική τους δύναμη και η διάγνωσή τους εναπόκειται μόνο σε εξατομικευμένο-εμπειρικό επίπεδο. Όσον αφορά τη δεύτερη, ενώ ο σεβασμός των αρχών της προσφορότητας και της αναγκαιότητας της ποινής αφορά πρωτίστως τους δικαιοπολιτικούς στόχους του νομοθέτη και κατ’ εξαίρεση τον δικαστή (δικαστική άφεση ποινής, διαζευκτική ποινή), το θέμα της συνάφειας της ποινής με το έγκλημα αφορά και τους δύο.

22 Νοεμβρίου 2019
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Όλγα Τσόλκα

Το εσωτερικό δυαδικό σύστημα κυρώσεων υπό το πρίσμα των άρθρων 4 του 7ου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και 50 του ΧΘΔΕΕ – Οι πρόσφατες εξελίξεις της νομολογίας του ΕΔΔΑ, του ΔΕΕ και των εθνικών ανωτάτων δικαστηρίων

Οι πρόσφατες νομολογιακές εξελίξεις του ΕΔΔΑ και του ΔΕΕ σχετικά με το κανονιστικό νόημα των άρθρων 4 του 7ου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και 50 του ΧΘΔΕΕ (αντίστοιχα) καθώς και με τους όρους «περιορισμού» του οικείου θεμελιώδους δικαιώματος επαναθέτουν στο προσκήνιο το ζήτημα της συμβατότητας της διττής κυρωτικής αντίδρασης της Πολιτείας για την αυτή παράβαση με την ευρωπαϊκή και την ενωσιακή δικαιοταξία. Για την ανάδειξη των κανονιστικών επιπτώσεων εφαρμογής των ανωτέρω διατάξεων επί του εθνικού δυαδικού συστήματος κυρώσεων επιχειρείται με την παρούσα μελέτη η αξιολογική προσέγγιση της νομολογίας των δύο ανωτέρω Δικαστηρίων, ακολούθως δε των «απαντήσεων» του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Αρείου Πάγου.