15 Φεβρουαρίου 2019
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Παναγιώτης Κρεμμυδιώτης

Ο τόπος συνεδριάσεως των στρατιωτικών δικαστηρίων σε πολεμική περίοδο: στην πρώτη γραμμή ή στη μόνιμη έδρα τους;

Αντικείμενο της μελέτης αποτελεί το ζήτημα του τόπου της συνεδριάσεως των στρατιωτικών δικαστηρίων σε πολεμική περίοδο, και ειδικότερα αν αυτά είναι αποτελεσματικότερο να συνεδριάζουν στο πλευρό των επιχειρούντων στρατευμάτων στην πρώτη γραμμή ή να εξακολουθούν να συνεδριάζουν στη μόνιμη έδρα τους. Αρχικώς, γίνεται αναφορά στον λόγο ιδρύσεως των δικαστηρίων αυτών, την ψυχολογία του μαχητή και τις σχετικές προβλέψεις του Ελληνικού Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικος, εν συνεχεία παρατίθενται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δύο εν θέματι επιλογών, γίνεται εν συντομία αναφορά σε χαρακτηριστικές υποθέσεις, αναφέρονται οι σχετικοί προβληματισμοί και, τέλος, διατυπώνονται σχετικές επί του ζητήματος προτάσεις.

6 Φεβρουαρίου 2019
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Θωμάς Σάμιος

Περί του κατωτάτου ορίου του πλαισίου ποινής επί συνδρομής λόγου μειώσεως αυτής (άρθρο 83 ΠΚ) για αδίκημα κατά του οποίου απειλείται ποινή πρόσκαιρης κάθειρξης χωρίς περαιτέρω προσδιορισμό

Με αφορμή πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία το Ακυρωτικό αποφαίνεται επί του προβλήματος του μειωμένου πλαισίου ποινής σε όσες περιπτώσεις απειλείται στον νόμο (πρόσκαιρη) κάθειρξη χωρίς περαιτέρω προσδιορισμό, στην μελέτη εξετάζεται κριτικά η στάση της νομολογίας, που θεωρεί ως κατώτατο όριο του πλαισίου αυτού τα δύο έτη φυλάκισης (κατ’ εφαρμογήν μόνου του στοιχείου β΄ του άρθρου 83 ΠΚ), αποβλέποντας αποκλειστικώς στο ανώτερο όριο της αρχικώς απειλούμενης ποινής. Μετά την παρουσίαση των δύο αντιτιθέμενων απόψεων επί του επίμαχου ζητήματος, διατυπώνονται σκέψεις υπέρ της συνδυαστικής εφαρμογής των διατάξεων των στοιχείων β΄ και γ΄ του άρθρου 83 ΠΚ, σύμφωνα με την οποία το κατώτατο όριο του (μειωμένου) πλαισίου ποινής συμπίπτει με το ένα έτος (και όχι τα δύο έτη) φυλάκισης.

30 Ιανουαρίου 2019
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Κωνσταντίνος Χατζηκώστας

Η διεύρυνση της αυτουργίας στο Διεθνές Ποινικό Δίκαιο

Ο συλλογικός χαρακτήρας των διεθνών εγκλημάτων δυσχεραίνει σημαντικά το εγχείρημα της εξέτασης των μορφών συμμετοχής και της αναζήτησης της ατομικής ποινικής ευθύνης στο Διεθνές Ποινικό Δίκαιο. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερες προκλήσεις θέτει η ποινική αξιολόγηση της συμπεριφοράς των προσώπων, τα οποία από την κορυφή της ιεραρχίας συντονίζουν την εγκληματική δράση χωρίς να βάφουν τα χέρια τους με αίμα. Ακολουθώντας τη σύγχρονη τάση των εθνικών ποινικών συστημάτων για τη διεύρυνση της αυτουργίας στη βάση αξιολογικών κριτηρίων, η νομολογία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου επιχείρησε να λύσει το πρόβλημα της κατάλληλης ποινικής μεταχείρισης των “βασικών υπαιτίων” των διεθνών εγκλημάτων, υιοθετώντας τη γερμανική θεωρία της κυριαρχίας επί της πράξης. Όμως, οι εγγενείς αδυναμίες της θεωρητικής αυτής κατασκευής αλλά και ο τρόπος που την εφαρμόζει το δικαστήριο εγείρουν κριτική τόσο από μέλη της μειοψηφίας του δικαστηρίου όσο και από μερίδα των θεωρητικών. Θα ήταν, συνεπώς, σκόπιμο να εξεταστεί το ενδεχόμενο τροποποιήσεων στο πεδίο των εγκλημάτων του Καταστατικού, με την προσθήκη παραλλαγών που θα δομούνταν πλέον γύρω από τη δράση των βασικών υπευθύνων για το άδικο της δημιουργίας και της συντήρησης παράνομων συστημάτων εξόντωσης και κακομεταχείρισης ολόκληρων ομάδων και πληθυσμών.

20 Δεκεμβρίου 2018
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Θεοχάρης Δαλακούρας

Οι ιδεολογικοπολιτικές συνιστώσες της ποινικής δίκης

Με αφετηρία τη διαπίστωση ότι τα αξιακά χαρακτηριστικά της ποινικής διαδικασίας αντανακλούν συγκεκριμένες ιδεολογικοπολιτικές αναφορές, στην παρούσα μελέτη ερευνώνται οι ιδεολογικές βάσεις της ποινικής δίκης κατά τον ΚΠΔ του 1950 και η μετεξέλιξή τους μέσω των άμεσων και έμμεσων πολιτικών επιρροών. Ειδικότερα εξετάζεται αν και κατά πόσο οι επιμέρους νομοθετικές επεμβάσεις συνιστούν έκφραση πολιτικής ιδεολογίας, αλλά και σε ποιο βαθμό επηρεάζεται η μορφή της ποινικής δίκης από τους ευρωπαϊκούς δικονομικούς κανόνες και την πρόταξη της δικαστικής συνεργασίας έναντι της ποινικής νομοθέτησης. Ειδικό βάρος δίδεται, περαιτέρω, στη διερεύνηση του μετρήσιμου ή μη της ιδεολογίας των δικαστικών προσώπων και της σχέσης της με την ιδεολογία του νόμου. Εν κατακλείδι αναλύονται οι σύγχρονες δικαιοπολιτικές προκλήσεις για τη φυσιογνωμία της ποινικής δίκης.