26 Ιουνίου 2020
Αρθρογραφία Χρονικά Ιδιωτικού Δικαίου
Αντώνιος Καραμπατζός

Πανδημία (COVID-19): Οι συμβατικές σχέσεις εκ νέου στην προκρούστεια κλίνη του δικαίου της ανάγκης – Ιδίως οι ρήτρες ανωτέρας βίας

Η πανδημία του κορωνοϊού (COVID-19) και τα δραστικά μέτρα που έχουν ληφθεί για την αναχαίτισή του έχουν σοβαρό αντίκτυπο στις συμβατικές σχέσεις και το διεθνές εμπόριο. Θέτουν δε τις συμβατικές σχέσεις εκ νέου (μετά την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών) στην προκρούστεια κλίνη του δικαίου της ανάγκης. Στο πλαίσιο της μελέτης, εξετάζονται αρχικά οι βασικές επιπτώσεις της πανδημίας στον χώρο του δικαίου των συμβάσεων, με έμφαση στις σχετικές έκτακτες επεμβάσεις του Έλληνα νομοθέτη μέσω των προσφάτως εκδοθεισών ΠΝΠ. Στην συνέχεια, το ενδιαφέρον στρέφεται στην θεμελιώδη έννοια της ανωτέρας βίας και την εν γένει έννομη σημασία της, εξ επόψεως κυρίως του γενικού ενοχικού δικαίου του ΑΚ (άρ. 288, 336 επ., 340 επ., 380, 388, κοκ). Πέραν όμως του ρυθμιστικού πεδίου του ΑΚ, υπάρχει και η έποψη της συναλλακτικής πρακτικής και της ρητής κατανομής κινδύνων από τα ίδια τα συμβαλλόμενα μέρη (βλ. άρ. 361 ΑΚ), ιδίως μέσω των ρητρών ανωτέρας βίας, που βρίσκονται στο επίκεντρο της μελέτης.

10 Ιουνίου 2020
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Θωμάς Σάμιος

Ζητήματα συρροής λόγων μείωσης της ποινής υπό τον νέο Ποινικό Κώδικα

Η έντονη αντιπαράθεση που είχε ανακύψει υπό το καθεστώς ισχύος του προηγούμενου Ποινικού Κώδικα κυρίως ανάμεσα στην νομολογία και την θεωρία αναφορικά με το εφαρμοστικό πεδίο του άρθρου 85 ΠΚ οδήγησε τον νομοθέτη στην αντικατάστασή του στον νέο Ποινικό Κώδικα. Στην νέα μορφή του άρθρου 85 ΠΚ υιοθετήθηκε το σύστημα της “μερικής περαιτέρω ελάττωσης” του ήδη μειωμένου πλαισίου ποινής (ή της μεταβολής, επί το ηπιότερον, του είδους της ποινής) όταν συντρέχουν περισσότεροι λόγοι μείωσης. Μια απροσδόκητη νομολογιακή εξέλιξη λίγο πριν από την εκπνοή της ισχύος του προηγούμενου Ποινικού Κώδικα παρέχει αφορμή για την ανάδειξη των προβλημάτων ερμηνείας και εφαρμογής του άρθρου 85 ΠΚ στην διαχρονική του εξέλιξη.

1 Ιουνίου 2020
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Δημήτριος Βούλγαρης

“Idem”: Η ταυτότητα της δικονομικής πράξης σε ευρωενωσιακό επίπεδο ως όρος της αρχής “ne bis in idem”

Στην δημοσιευόμενη μελέτη επιχειρείται να προσδιορισθεί η έννοια του κριτηρίου της “ίδιας πράξης” κατά την εφαρμογή της αρχής “ne bis in idem” σε ευρωενωσιακό επίπεδο. Προς τον σκοπό αυτόν εξετάζεται η θεωρητική βάση της αρχής “ne bis in idem”, η οποία όμως δεν εντοπίζεται, όπως παγίως γίνεται δεκτό, στην αρχή της ασφάλειας δικαίου και την υπερίσχυση αυτής έναντι της αρχής της ουσιαστικής δικαιοσύνης, αλλά προκύπτει ορθότερα μέσα από την δογματική των ατομικών δικαιωμάτων. Η οπτική αυτή, πέραν του ότι αναδεικνύει την ατομική-υποκειμενική φύση και λειτουργία της αρχής “ne bis in idem” τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνικό επίπεδο, δύναται παράλληλα να οδηγήσει στην διατύπωση συγκεκριμένων συμπερασμάτων ως προς τα επιμέρους στοιχεία της αρχής, εν προκειμένω ως προς το κριτήριο του “idem”. Τα συμπεράσματα δε που προκύπτουν επιχειρείται να αξιοποιηθούν προκειμένου να αποσαφηνιστεί έτι περαιτέρω ο τρόπος με τον οποίον οριοθετεί το ΔΕΕ την έννοια του “idem” κατά την ερμηνεία των άρθρων 54 ΣΕΣΣ και 50 ΧΘΔΕΕ.

25 Μαΐου 2020
Αρθρογραφία Χρονικά Ιδιωτικού Δικαίου
Δημήτρης Τζουγανάτος

Κοινοί μέτοχοι σε εταιρίες της ίδιας σχετικής αγοράς και ενωσιακό δίκαιο του ανταγωνισμού

Σύμφωνα με πρόσφατες οικονομικές μελέτες σε επιχειρηματικούς κλάδους υψηλής συγκέντρωσης των ΗΠΑ, η συμμετοχή κοινών επενδυτών, κυρίως θεσμικών, στο κεφάλαιο εταιριών που δραστηριοποιούνται στην ίδια σχετική αγορά, έχει ως συνέπεια τη χαλάρωση του μεταξύ τους ανταγωνισμού. Στην παρούσα μελέτη διατυπώνεται η άποψη ότι ο έλεγχος κοινών συμμετοχών δεν είναι εύλογο να εξαρτάται από την ομόφωνη αποδοχή των πορισμάτων των οικονομικών μελετών επί των συνεπειών των κοινών συμμετοχών στον ανταγωνισμό, γιατί αυτό θα ισοδυναμούσε με άρνηση οποιασδήποτε παρέμβασης. Δεδομένου ότι το ισχύον ενωσιακό δίκαιο δεν παρέχει ικανοποιητικές λύσεις, προτείνονται προς συζήτηση μέτρα που προστατεύουν τον ανταγωνισμό χωρίς να θίγουν ουσιωδώς την ελευθερία επενδυτικών επιλογών.

22 Μαΐου 2020
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Γρηγόριος Πεπόνης

Σκέψεις και προβληματισμοί σχετικά με την διάταξη του άρθρου 85 παρ. 2 του νέου Ποινικού Κώδικα

Με την διάταξη του άρθρου 85 παρ. 2 του νέου Ποινικού Κώδικα θεσμοθετείται ευθέως, ως νέα ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 του νέου Ποινικού Κώδικα (ή ως ειδική ελαφρυντική περίσταση συνεπαγομένη μείωση της ποινής κατά το μέτρο του άρθρου 83 αυτού), η κατά την προδικασία ομολογία της ενοχής του κατηγορουμένου, η οποία συμβάλλει στην έγκαιρη απονομή της δικαιοσύνης. Σε κάθε περίπτωση με την διάταξη του άρθρου 85 παρ. 2 του νέου ΠΚ ο νομοθέτης, όταν συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις, ενδεικνύει την υπαγωγή και της εν λόγω ομολογίας στις ελαφρυντικές περιστάσεις του άρθρου 84, οι οποίες ούτως ή άλλως προσδιορίζονται ενδεικτικώς και όχι περιοριστικώς υπ’ αυτού. Στην ομολογία ενοχής του κατηγορουμένου που συμβάλλει στην έγκαιρη απονομή της δικαιοσύνης και συνιστά ελαφρυντική περίσταση συγκαταλέγεται, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, η επ’ ακροατηρίω όμοια ομολογία ενοχής, πέραν της ομολογίας κατά την προδικασία, εφόσον ο νομοθέτης εκφράσθηκε στενότερον σε σχέση με την βούλησή του κατά την θέσπιση της διάταξης του άρθρου 85 παρ. 2 του νέου ΠΚ.