29 Σεπτεμβρίου 2021
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Κυριάκος Κώτσογλου

Ποινική προστασία του εμβρύου – Το κριτήριο του (μη-) αξιώσιμου και η δογματική του άρ. 304 ΠΚ

Στην μελέτη εξετάζονται τα εννοιολογικά, μεθοδολογικά και δογματικά ζητήματα του άρθρου 304 ΠΚ (διακοπή κύησης). Αναλύεται, πρώτον, το ζήτημα της προσωπικότητας σε σχέση με το έμβρυο, με δεδομένο ότι –από δικαιοθεωρητική σκοπιά– η νομική προσωπικότητα είναι η αποκρυστάλλωση του συνόλου των δικαιωμάτων, υποχρεώσεων και έγκυρων νομικών προτάσεων που αφορούν το εκάστοτε αντικείμενο του νόμου. Μελετάται, δεύτερον, το ζήτημα της άρσης του αδίκου που τίθεται με την θανάτωση του εμβρύου, οπότε καταδεικνύεται ότι η άνευ προϋποθέσεων αυτο-άρση του αδίκου από την έγκυο (άρ. 304 παρ. 4 περ. α΄ ΠΚ) όχι μόνο προσβάλλει τα κατώτατα όρια προστασίας του εμβρύου αλλά έρχεται σε αντίθεση με το δογματικό κριτήριο του (μη-) αξιώσιμου (Unzumutbarkeit), το οποίο διέπει το άρθρο 304. Εξετάζεται, τρίτον, η σχετική νομολογία του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου και εν προκειμένω οι δύο τελευταίες αποφάσεις επί του ζητήματος της θανάτωσης εμβρύου, με τις οποίες κηρύχθηκαν ως αντισυνταγματικές διατάξεις που παρουσιάζουν μεγάλη ομοιότητα με το ισχύον άρ. 304 ΠΚ. Γίνεται δεκτό, τέλος, ότι και οι υπόλοιποι όροι άρσης του αδίκου στην παρ. 4 του άρ. 304 ΠΚ παρουσιάζουν σοβαρά δογματικά προβλήματα.

6 Σεπτεμβρίου 2021
Νομολογία Ποινικά Χρονικά

ΑΠ 858/2020 (Ποιν.)

Παρατηρήσεις Ι. Μοροζίνη / Μ. Νταγγίνη

Ορθώς και αιτιολογημένως καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων, Μητροπολίτης, για παραβίαση του άρ. 1 παρ. 1 του Ν. 927/1979, ο οποίος προέτρεψε μέσω διαδικτύου με πρόθεση σε πράξεις ή ενέργειες που μπορούν να προκαλέσουν διακρίσεις, μίσος και βία κατά ομάδας προσώπων που προσδιορίζονται με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους (ομοφυλόφιλοι), δημοσιεύοντας στο προσωπικό του ιστολόγιο άρθρο, με τον τίτλο «Αποβράσματα της κοινωνίας σήκωσαν κεφάλι! Ας μιλήσουμε έξω από τα δόντια, φτύστε τους!», του οποίου έλαβε γνώση αόριστος αριθμός πολιτών, και προσδιορίζοντας με διακριτό τρόπο τα πρόσωπα που ανήκουν στην ως άνω ομάδα προσώπων με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους, οι δε προτροπές ήταν πρόσφορες να προκαλέσουν τρόμο και ανησυχία στα μέλη της εν λόγω ομάδας κατά τρόπο που εκθέτει σε κίνδυνο την ειρηνική συμβίωση και τα ατομικά δικαιώματά τους, εν τέλει δε την δημόσια τάξη.

1 Σεπτεμβρίου 2021
Νομολογία Ποινικά Χρονικά

ΑΠ 939/2020

Παρατηρήσεις Π. Δεριζιώτη

Άνευ ελλείψεως νομίμου βάσεως κρίθηκε ότι δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του κατ’ άρ. 15 παρ. 2 νΠΚ λόγου μείωσης της ποινής, αφού από το περιεχόμενο του σκεπτικού της προσβαλλόμενης απόφασης σε συνδυασμό με το διατακτικό της προκύπτει με σαφήνεια ότι η «μη δράση» του αναιρεσείοντος δεν εμπεριείχε λιγότερο άδικο ή λιγότερη ενοχή, το δε δικαστήριο της ουσίας έκρινε ανελέγκτως ως προς την εφαρμογή της διάταξης του άρ. 15 παρ. 2, ενώ ουδόλως αναφέρθηκε σε αυτήν, καθόσον δεν υπεβλήθη σχετικό αίτημα από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κατηγορουμένου. Κατά την γνώμη της μειοψηφίας α) η ως άνω διάταξη θα πρέπει ως ευμενέστερη να εφαρμόζεται αυτεπαγγέλτως, ενώ β) υπάρχει ασάφεια αναφορικά με το εάν το δικαστήριο επέβαλε ποινή δεκαπέντε μηνών, αναγνωρίζοντας μόνο το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 στοιχ. α΄ ΠΚ, χωρίς να εφαρμόσει και την διάταξη του άρ. 15 παρ. 2 ΠΚ ή εφαρμόζοντας και αυτήν, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της εφαρμογής του άρ. 85 ΠΚ.