4 Ιουλίου 2022
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Μαρία Καϊάφα-Γκμπάντι

Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του ευμενέστερου νόμου στον νέο Ποινικό Κώδικα και η νομολογιακή της πρόσληψη

Η μελέτη, συνδυάζοντας τα επίπεδα του δικαιικού “δέοντος” και του δικαιικού “όντος”, αναδεικνύει όχι μόνο την ταυτότητα της αρχής της αναδρομικής εφαρμογής του ευμενέστερου νόμου στον νέο Ποινικό Κώδικα αλλά και τη νομολογιακή της πρόσληψη. Ειδικότερα, οι αναπτύξεις της αφορούν τέσσερις θεματικούς άξονες: τον δικαιολογητικό λόγο αναγνώρισης της αρχής, τη θεσμική της κατοχύρωση, τις διαφοροποιήσεις στη διατύπωσή της στο άρθρο 2 ΠΚ και τη σημασία τους, συνδυασμένες με τη νομολογιακή τους εφαρμογή. Παράλληλα, στο κείμενο αναπτύσσεται ένας κριτικός διάλογος με νομοθετικές και νομολογιακές επιλογές που συνδέονται με τις προβλέψεις του άρθρου 2 ΠΚ, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας συμβολής στον επιβεβλημένο από το Σύνταγμα σεβασμό του κράτους δικαίου.

8 Μαρτίου 2022
Νομολογία Ποινικά Χρονικά

Άρειος Πάγος 1409/2020 (Ποιν.)

Ορθώς και αιτιολογημένως καταδικάσθηκε για απόπειρα ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως με ενδεχόμενο δόλο και οπλοχρησία, με την συνδρομή των άρ. 44 παρ. 3 εδ. α΄ και 84 παρ. 2 στοιχ. δ΄ ΠΚ, ο κατηγορούμενος ο οποίος, αφού πυροβόλησε με πιστόλι και από μικρή απόσταση την παθούσα σε καίριο σημείο του σώματός της (στην αριστερή μηριαία βουβωνική χώρα), γνωρίζοντας ότι από την πράξη του ενδέχεται να προκληθούν θανατηφόρες σωματικές βλάβες σε αυτήν και μη απωθώντας από την συνείδησή του την επέλευση του εγκληματικού αποτελέσματος, εν συνεχεία αντελήφθη την εσφαλμένη συμπεριφορά του, μετανόησε για την πράξη του και ενήργησε καθετί ανθρωπίνως δυνατό για να αποτρέψει την επέλευση του θανάτου της, αφού πήρε στην αγκαλιά του την παθούσα, την τοποθέτησε στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου του και την μετέφερε γρήγορα σε νοσοκομείο, επιμένοντας να την δεχθούν, με αποτέλεσμα να εισαχθεί αμέσως και να λάβει την απαραίτητη ιατρική φροντίδα.

17 Δεκεμβρίου 2021
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Ιωάννης Επιτροπάκης

„Triage“ και το νέο άρθρο 33 ΠΚ

Η διαλογή ασθενών μεταξύ άρσεως του αδίκου και άρσεως του καταλογισμού

Στην μελέτη επιχειρείται η ανάλυση του ζητήματος της σύγκρουσης καθηκόντων επί της διαλογής ασθενών, γνωστής ως “triage”, από τη σκοπιά τόσο της ελληνικής όσο και της γερμανικής ποινικής επιστήμης. Μετά την συνοπτική παρουσίαση των διαφορετικών μορφών διά των οποίων δύναται να λάβει χώρα, ερευνάται το κατά πόσον το τραγικό αυτό ηθικό δίλημμα, το οποίο ενδεχομένως έχει κληθεί να αντιμετωπίσει ο ιατρός εν μέσω πανδημίας, εμπίπτει στις περιπτώσεις εκείνες οι οποίες σύμφωνα με το νέο άρθρο 33 ΠΚ οδηγούν μόνο στην άρση του καταλογισμού ή αν, αντίθετα, το δίλημμα αυτό αποτελεί λόγο που αίρει το άδικο της εκάστοτε απόφασής του, θέση η οποία υποστηρίζεται από μεγάλη μερίδα της γερμανικής θεωρίας.

24 Νοεμβρίου 2021
Νομολογία Ποινικά Χρονικά

Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Θεσσαλονίκης 341/2019

Κηρύσσονται ομόφωνα ένοχοι για τα εγκλήματα της θανατηφόρου εκθέσεως κατά συναυτουργίαν και κατά παραυτουργίαν ως προς το περαιτέρω βαρύτερο αποτέλεσμα, καθώς και της απρόκλητης επικίνδυνης σωματικής βλάβης κατά συναυτουργίαν με συμμετοχή δύο και περισσοτέρων προσώπων, κατόπιν μεταβολής της κατηγορίας από απόπειρα ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως, οι κατηγορούμενοι, οι οποίοι από κοινού με άλλα πέντε άτομα, έχοντας μερικώς καλυμμένα τα χαρακτηριστικά των προσώπων τους και φέροντας σιδηρογροθιές και ράβδους, επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά άνευ προκλήσεως στα τέσσερα θύματα, οπαδούς της ομάδας του ΠΑΟΚ που αποχωρούσαν πεζοί από το γήπεδο της Τούμπας μετά από ποδοσφαιρικό αγώνα μεταξύ ΠΑΟΚ–ΠΑΟ, με σκοπό να τους πλήξουν κάνοντας χρήση των ως άνω αντικειμένων και να αφαιρέσουν τα είδη ρουχισμού με τα διακριτικά του ΠΑΟΚ που φορούσαν τρεις εξ αυτών, με αποτέλεσμα να προκληθεί σωματική κάκωση στον έναν τους, ενώ εξαιτίας της διαφυγής των υπολοίπων και της καταδίωξης που επακολούθησε προκλήθηκε ο θάνατος ενός εξ αυτών συνεπεία της παράσυρσής του από διερχόμενο αυτοκίνητο σε οδόστρωμα που αποτελούσε την μόνη του διαφυγή. Κηρύσσονται αθώοι οι κατηγορούμενοι για το έγκλημα της παράνομης βίας κατά συναυτουργίαν, κατόπιν μεταβολής της κατηγορίας από ληστεία κατά συναυτουργίαν, ελλείψει δε υποβολής εγκλήσεως των παθόντων δεν δύνανται να διωχθούν οι (μετά από ορθό χαρακτηρισμό) πράξεις φθοράς ως προς τα ως άνω αντικείμενα που αφαιρέθηκαν χωρίς σκοπό ιδιοποίησης.

1 Σεπτεμβρίου 2021
Νομολογία Ποινικά Χρονικά

ΑΠ 939/2020

Παρατηρήσεις Π. Δεριζιώτη

Άνευ ελλείψεως νομίμου βάσεως κρίθηκε ότι δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του κατ’ άρ. 15 παρ. 2 νΠΚ λόγου μείωσης της ποινής, αφού από το περιεχόμενο του σκεπτικού της προσβαλλόμενης απόφασης σε συνδυασμό με το διατακτικό της προκύπτει με σαφήνεια ότι η «μη δράση» του αναιρεσείοντος δεν εμπεριείχε λιγότερο άδικο ή λιγότερη ενοχή, το δε δικαστήριο της ουσίας έκρινε ανελέγκτως ως προς την εφαρμογή της διάταξης του άρ. 15 παρ. 2, ενώ ουδόλως αναφέρθηκε σε αυτήν, καθόσον δεν υπεβλήθη σχετικό αίτημα από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κατηγορουμένου. Κατά την γνώμη της μειοψηφίας α) η ως άνω διάταξη θα πρέπει ως ευμενέστερη να εφαρμόζεται αυτεπαγγέλτως, ενώ β) υπάρχει ασάφεια αναφορικά με το εάν το δικαστήριο επέβαλε ποινή δεκαπέντε μηνών, αναγνωρίζοντας μόνο το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 στοιχ. α΄ ΠΚ, χωρίς να εφαρμόσει και την διάταξη του άρ. 15 παρ. 2 ΠΚ ή εφαρμόζοντας και αυτήν, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της εφαρμογής του άρ. 85 ΠΚ.

19 Ιουλίου 2021
Αρθρογραφία Ποινικά Χρονικά
Κωνσταντίνος Χατζόπουλος

Η κανονιστική κυριαρχία ως βάση για την θεμελίωση της αυτουργίας του φορέα της ιδιαίτερης ιδιότητας κατά το άρθρο 49 παρ. 1 εδ. β΄ ΠΚ

Στην μελέτη εξετάζεται το πεδίο εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 49 παρ. 1 εδ. β΄ ΠΚ, αναζητείται δε το κριτήριο με βάση το οποίο μπορεί να θεμελιωθεί η αυτουργία του φορέα της ιδιαίτερης ιδιότητας που προβλέπεται σε αυτήν. Μετά την παράθεση των απόψεων που έχουν υποστηριχθεί στην ελληνική ποινική θεωρία και με βάση τα χαρακτηριστικά των εγκλημάτων καθήκοντος, υποστηρίζεται ότι το άρθρο 49 παρ. 1 εδ. β΄ ΠΚ εφαρμόζεται και όταν ο φορέας της ιδιαίτερης ιδιότητας συμβάλλει στην τέλεση του εγκλήματος με ασήμαντες εκ πρώτης όψεως συμμετοχικές πράξεις. Στην συνέχεια απορρίπτεται η θέση ότι το κριτήριο της παραβίασης του καθήκοντος από τον φορέα της ιδιαίτερης ιδιότητας μπορεί να τεθεί ως αποκλειστική βάση για την θεμελίωση της αυτουργίας του κατά το άρθρο 49 παρ. 1 εδ. β΄ ΠΚ. Υποστηρίζεται, τέλος, ότι για την θεμελίωση της αυτουργίας του κατά την διάταξη αυτή το κριτήριο της παραβίασης του καθήκοντος θα πρέπει να συνδυασθεί με εκείνο της κυριαρχίας επί του εγκληματικού συμβάντος.