Σωτήριος Κοτρώνης

Τα obiter dicta στη νομολογία των πολιτικών δικαστηρίων

Η μελέτη εξετάζει τα obiter dicta στην νομολογία των πολιτικών δικαστηρίων. Τα obiter dicta είναι παρεμπίπτουσες, πλεοναστικές δικαστικές κρίσεις, οι οποίες, μολονότι διατυπώνονται στις προκείμενες προτάσεις, εν τούτοις δεν αφορούν το κύριο ζήτημα της υπόθεσης και, συνεπώς, δεν επηρεάζουν την έκβαση της δίκης και δεν στηρίζουν το διατακτικό της απόφασης. Διακρίνονται σαφώς από τη ratio decidendi, δηλαδή τις κύριες αιτιολογίες, οι οποίες μετέχοντας της νομικής και ιστορικής αιτίας της απόφασης, στηρίζουν αναγκαία το διατακτικό της, καθώς και ειδικότερα από τις επάλληλες αιτιολογίες, καθεμία από τις οποίες είναι ικανή να στηρίξει αυτοτελώς το διατακτικό. Λόγω της μη δεσμευτικής τους φύσης, τα obiter dicta δεν ασκούν καμία επιρροή στο δικονομικό δίκαιο, λ.χ. δεν παράγουν δεδικασμένο, δεν μπορούν να τύχουν διόρθωσης ή ερμηνείας και δεν δικαιολογούν έννομο συμφέρον για την άσκηση ενδίκων μέσων. Για τον λόγο αυτό, η επιστήμη στέκεται συχνά αρκετά επικριτικά απέναντί τους. Μολονότι υπό το φως αυτής της εύλογης κριτικής κρίνεται σκόπιμο τα δικαστήρια να αποφεύγουν τη διατύπωση obiter dicta ή, πάντως, να προσφεύγουν σε αυτά με φειδώ, εν τούτοις τα obiter dicta διατηρούν τη νομική τους σημασία κυρίως σε γενικότερο επίπεδο νομικής δογματικής και ερμηνείας, στον βαθμό που καθίστανται κατάλληλα εργαλεία για την αξιολόγηση και επίλυση νομικών ζητημάτων.

Διαβάστε περισσότερα στην Π.Ν. Σάκκουλας Library.